Deze week houdt de VRT zijn 'Week van de taal'.

Op 21 oktober 2008 heeft de VRT voor het eerst een symposium over taal gehouden.
Centraal stond de rijkdom van het Nederlands. Er is niet één Nederlands, er zijn
talloze Nederlandsen. Ze hebben allemaal recht van bestaan, maar ze zijn niet allemaal
voor alles inzetbaar. Een groot aantal sprekers uit Vlaanderen en Nederland hebben
hun kijk op het Nederlands gegeven. Tot slot heeft de VRT zich ertoe geëngageerd zijn
taal te blijven verzorgen en een oproep gedaan aan overheid, onderwijs en publiek dat
ook te doen.
Meer info : taal.vrt.be

Alle netten besteden aandacht aan het Nederlands.

Op de website van Klara ziet u onder meer hoe Joos Florquin, Fons Fraeters en
Annie Van Avermaet in de vroege jaren zeventig op de toenmalige BRT taalcorrect
gingen kamperen.

Één wil tijdens de Week van de taal de liefde voor én de rijkdom van het Nederlands
onder de aandacht brengen. Mark Uytterhoeven komt voor een keertje terug naar
De laatste show. Hij duikt er, net als Guy Mortier, op met de taalrubriek Gefressenes
Funden. Hoe anders zou Thuis er uitzien als Frank Bomans Algemeen Nederlands zou
spreken? En hoe klinken Yasmine, Andrea en Evy als ze dat niét doen?

Radio 2  gaat In het kader van de Week van de Taal gaan we op zoek naar
Nederlandstalige woorden voor leenwoorden die we elke dag gebruiken.

Stubru geeft spellingles.

Donna gaat op zoek naar het sappigste dialect.

Canvas tenslotte doet iets met boeken.

Het spelalfabet in zeven talen

Communiceert u met anderstaligen ?  Moet u af en toe iets spellen in een vreemde taal ?
Dan kan een spelalfabet houvast bieden. Een Spanjaard herkent in de Nederlandse G
immers de Spaanse J. Een Nederlandse E wordt uitgesproken zoals een Engelse A enz.

Het Spelalfabet van de NAVO dient om met zo min mogelijk fouten een boodschap te
kunnen overbrengen. Het werd opgesteld zodat woorden uit het alfabet niet of nauwelijks
te verwisselen zijn. De gebruikte woorden hebben in alle gangbare NAVO-talen een
eenduidige letterassociatie.

In navolging van het NAVO-spelalfabet hebben de meeste landen ook hun eigen telefoonalfabet
gecreëerd. Enkele voorbeelden :

NAVO-spelalfabet:

Alfa Bravo Charlie Delta Echo Foxtrot Golf Hotel India Juliet Kilo Lima Mike November Oscar
Papa Quebec Romeo Sierra Tango Uniform Victor Whisky X-ray Yankee Zulu

Internationaal telefoonalfabet:

Amsterdam Baltimore Casablanca Denmark Edison Florida Gallipoli Havana Italia Jerusalem
Kilogramme Liverpool Madagascar New_York Oslo Paris Quebec Roma Santiago Tripoli
Uppsala Valencia Washington Xantippe Yokohama Zurich

Tegen een Vlaming zegt u:

Arthur Brussel Carolina Desire Emiel Frederik Gustaaf Hendrik Isidoor Jozef Kilogram Leopold
Maria Napoleon Oscar Piano Quotiënt Robert Sofie Telefoon Ursula Victor Waterloo Xavier
Yvonne Zola

Tegen een Nederlander zegt u:

Anna Bernard Cornelis Dirk Eduard Ferdinand Gerard Hendrik Izaäk Jan Karel Lodewijk
Marie Nico Otto Pieter Quotiënt Rudolf Simon Theodoor Utrecht Victor Willem Xantippe
Ypsilon Zaandam

Tegen een Duitser zegt u:

Anton Berta Cäsar Dora Emil Friedrich Gustav Heinrich Ida Julius Kaufmann Ludwig Marta
Nordpol Otto Paula Quelle Richard Samuel Theodor Ulrich Viktor Wilhelm Xanthippe
Ypsilon Zacharias

Tegen een Engelsman zegt u:

Alfred Benjamin Charles David Edward Frederick George Harry Isaac Jack King London
Mary Nellie Oliver Peter Queen Robert Samuel Tommy Uncle Victor William X-ray Yellow
Zebra

Tegen een Fransman zegt u:

Anatole Berthe Célestin Désiré Eugène Francois Gaston Henri Irina Joseph Klébert
Louis Marcel Nicolas Oscar Pierre Quintal Raoul Suzanne Thérèse Ursule Victor William
Xavier Yvonne Zoé

Tegen een Spanjaard zegt u:

Antonio Barcelona Carmen Dolores Enrique Francia Gerona Historia Inés José Kilo
Lorenzo Madrid Navarra Oviedo París Querido Ramón Sábado Tarragona Ulises Valencia
Washington Xiquena Yegua Zaragoza

Tegen een Italiaan zegt u:

Ancona Bologna Como Domodossola Empoli Firenze Genova Hacca Imola Jolly Kappa
Livorno Milano Napoli Otranto Pisa Quartomiglio Roma Savona Torino Udine Venezia
Wagner Xilofono York Zara

Tegen een Zweed zegt u :

Adam Ärlig Bertil Ceasar David Erik Fredrik Gustav Helge Ivar Johan Kalle Ludvig Martin
Niklas Oskar Östen Petter Quintus Rudolf Sigurd Tore Urban Übel Viktor Wilhelm Xerxes
Yngve Zäta

Tegen een Roemeen zegt u :

Anna Berta Carla Dora Emil Flurin Guido Hugo Ida Judit Kilo Luisa Maria Nesa Otto Paula
Quirin Rita Silvia Toni Ursin Victor Willi Xaver Yvonne Zita

Zelfs in het Swahili kunt u nu foutloos spellen:

Aali Bibi Cyprus Daniel Elfu Fiwi Gombe Henry Ida Jinja Kenya Leso Mtu Nairobi Olga
Paul Quebec Robert Sana Tanga Unga Victor William Xavier Yatima Zanzibar

Geen zin om dit uit het hoofd te leren ? Hier kunt u automatisch uw tekst spellen in 13 talen.

Goede tolken en performante technologie zijn geen garantie voor een perfecte simultaanvertaling. Een goede en een correcte vergadertechniek zijn zeker zo belangrijk.

Ons advies :

• Kies goede sprekers. Tolken proberen zelfs van onsamenhangende of onvolledige zinnen iets zinvols te maken. Maar de kwaliteit van de vertaling zal altijd gelijk opgaan met de kwaliteit van de spreker.
• Leid uw vergadering met vaste hand. Alleen wat in een microfoon gezegd wordt, bereikt de tolk en kan vertaald worden. Een tolk kan ook maar één spreker tegelijk vertalen. U zult gauw merken dat de discipline, die voor simultaanvertaling nodig is, in feite ook de kwaliteit van uw discussies ten goede komt.
• Vraag de sprekers hun uiteenzetting helder te structureren. Een gestructureerd discours wordt beter vertaald dan een niet-gestructureerd.
• Taalgrapjes zijn ongeschikt voor simultaanvertaling. Kies voor een ander soort humor.
• Tolken moeten een meeting kunnen voorbereiden. Wees niet bang dat de tolk klakkeloos een geschreven tekst zal vertalen. Tolken vertalen altijd wat er gezegd wordt. Maar de beschikking over de tekst of de structuur van een uiteenzetting kan nuttig zijn om sneller te begrijpen wat er gezegd wordt.
• Spreek langzaam. Overleg zo mogelijk vooraf met de tolk over wat een gepaste spreeksnelheid is.
• Zijn er veel talen of verlopen de debatten snel? Zorg dan dat de tolken bij iedere spreker goed weten welke taal deze gaat spreken, zeker als het om een minder vertrouwde taal gaat. Tolken moeten zo snel mogelijk weten naar welke cabine ze moeten schakelen als ze eventueel beroep willen doen op een tussenvertaling.
• Dring er bij de deelnemers op aan hun eigen moedertaal te gebruiken. Hun correcte taal zal dan correct getolkt worden. Het gebruik van een ‘corporate language’ leidt vaak tot verkeerde of onzorgvuldige formuleringen die de tolken niet meer kunnen rechtzetten.
• Gebruik professioneel materiaal. Niets is ergerlijker dan slechte techniek. Laat u dus adviseren door een partner met kennis van zaken.
• Breng uw taalpartner bovendien op tijd op de hoogte van een geplande vergadering. Dan hebt u kans dat de meest geschikte tolken beschikbaar zijn. Indien een tolk in het verleden reeds een soortgelijk project heeft gehad, uw bedrijf of uw sector goed kent, zal hij zich sneller en beter kunnen inleven in uw project.

Honderden Portugese woorden moeten voortaan op de Braziliaanse manier gespeld worden,
zo heeft het Portugese parlement vrijdag besloten. Zowel de regerende Socialistische Partij
als de Sociaal-Democratische Partij uit de oppositie stemden in met de door de regering
voorgestelde uniformering van de Portugese taal.

Het Portugese alfabet wordt onder het verdrag uitgebreid naar 26 letters, door de k, de w en
de y in de taal toe te laten. Ook komen er nieuwe regels voor accenten en het verbinden van
woorden. Stille consonanten worden -zoals in het Braziliaans- geschrapt, waardoor 'optimo'
(geweldig) voortaan als 'otimo' wordt gespeld. Het woord voor snelweg, 'auto-estrada', ziet
er met weglating van het verbindingsstreepje voortaan als 'autoestrada' uit.

Het Portugees is de officiële taal van ongeveer 230 miljoen mensen over de hele wereld.
Portugal heeft een verdrag getekend met de zeven andere Portugeestalige landen in de
wereld -Brazilië, Angola, Mozambique, Oost-Timor, Kaapverdië, Guinee-Bissau en Sao Tome
en Principe- om de taal te harmoniseren. Brazilië (goed voor 190 miljoen Portugeestaligen),
Kaapverdië en Sao Tome en Principe hadden de uniformering al geratificeerd.

Sommige bekende schrijvers en andere publieke persoonlijkheden in Portugal hebben zich
hevig verzet tegen de veranderingen, die ze een onnodige knieval voor de Braziliaanse
invloed noemen. Donderdag bezorgden ze een petitie met 33 000 handtekeningen bij het
parlement om parlementariërs over te halen tegen de veranderingen te stemmen.
Voordelen van de veranderingen zijn het eenvoudiger zoeken op internet met eenduidige
zoektermen, en een standaard juridisch jargon voor internationale contracten, zeggen
voorstanders van de veranderingen.

Ook hoopt Portugal dat het Portugees ooit nog wordt aanvaard als officiële taal van de
Verenigde Naties. De VN is momenteel zestalig, met Arabisch, Chinees, Engels, Frans,
Russisch en Spaans als voertalen.

Bron: Trouw

In Frankrijk is heibel ontstaan over de bijdrage
aan het Eurovisie Songfestival.

Le Nouvel observateur meldt dat de Franse kandidaat
volgende maand in Belgrado in het Engels zingt.
De gedeputeerde voor het departement Oise, François
Michel Gonnot, heeft via een klacht aan cultuurminister
Christine Albanel laten weten met anderen diep geschokt
te zijn door de keuze voor het nummer van Sebastien
Tellier. Het is voor het eerst in de geschiedenis van
het festival dat Frankrijk in het Engels zingt, klaagt
de gedeputeerde. Hij vindt het een fout signaal naar
de francofone wereld en een gemiste kans om het mooie
Frans aan zoveel miljoenen te laten horen.

Sebastien Tellier

'Ik ging de studio in om een Franse tekst op te nemen,
maar het resultaat beviel me niet', vertelde Tellier.
'Jammer voor France 3, maar ik zal in Belgrado het lied
volledig in het Engels zingen.'

Sebastien Tellier is een grote naam in de Franse
muziekwereld. Hij werkte al samen met groepen als
Daft Punk en Air.  Tellier brengt vooral electropop, 
maakte al drie albums en schreef ook de soundtrack voor
drie films.

Bekijk hier de “Franse” kandidaat. Over de “Vlaamse”
inzending zullen we maar zwijgen…

Vandaag 21 februari is het de Internationale dag van de Moedertaal.
Hiermee wordt het officiële startschot gegeven  voor het ‘Jaar van de Talen’, een
Initiatief van de UNESCO (United Nations Scientific and Cultural Organization).
De Internationale Dag van de Moedertaal stond in het jaar 2000 voor de eerste
keer op de kalender.

Het jaar van de talen

In mei 2007 besliste de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (VN)
op voorstel van Oostenrijk dat 2008 het Jaar van de Talen zou worden. De VN
willen daarmee “de eenheid in verscheidenheid bevorderen” en ertoe
bijdragen dat mensen elkaar beter begrijpen.

Officieel heet dat: Languages, with their complex implications for identity,
communication, social integration, education and development, are of strategic
importance for people and the planet. Yet, due to globalization processes, they
are increasingly under threat, or disappearing altogether. When languages
fade, so does the world’s rich tapestry of cultural diversity. Opportunities,
traditions, memory, unique modes of thinking and expression – valuable
resources for ensuring a better future are also lost.

Meer info : http://portal.unesco.org/culture

Taalliefhebbers hebben "bokitoproof" verkozen tot het woord van het jaar 2007.

Met 19% van de stemmen haalde bokitoproof het van woorden als
comadrinken, klimaatneutraal, slurptaks, lokhomo, wilfen, formatiemoeheid,
zelfbedieningskapitalisme, reltoerist en opacriminaliteit.

Bokitoproof betekent bestand tegen (de gevolgen van) vernielzuchtig gedrag,
van dieren, en vandalisme, van mensen. "Het woord hebben we te danken aan
het incident waarbij de zilverruggorilla Bokito op 18 mei 2007 uit zijn dierenverblijf
in Blijdorp ontsnapte en een vrouw ernstig verwondde", luidt het. Al snel daarna
dook het woord bokito op in de betekenis van "relschopper", en de laatste tijd
wordt ook het daarvan afgeleide bokitoproof veel gebruikt.

Van 10 tot en met 18 december konden taalliefhebbers hun stem uitbrengen op
hun woord van het jaar. Tienduizenden mensen bezochten de site
www.woordvanhetjaar2007.nl en ruim 10.000 mensen brachten hun stem uit
op een van de tien kandidaat-woorden.

De nominaties staan in het Van Dale jaarboek 2008, waarin zo'n 3650 woorden
zijn opgenomen. In een nieuwe editie van de driedelige Dikke van Dale, die zo
ongeveer eens per decennium verschijnt, staan altijd zo'n tienduizend nieuwe
woorden.

De verkiezing werd georganiseerd door Dagblad De Pers, het Genootschap Onze Taal
en Van Dale Lexicografie.

Engels

Het Amerikaanse online woordenboek Merriam-Webster heeft
"w00t" uitgeroepen tot woord van het jaar. En als je nog nooit van dit woord gehoord
hebt, dan ben jij geen gamer, want dit woord komt uit de gamewereld. Het staat
namelijk voor "we owned the other team", als uitroep van vreugde omdat een spel g
ewonnen is. En ja: dit woord wordt geschreven met twee nulletjes in het midden,
om het geekdom van het woord te beklemtonen.

Duits

Ook in Duitsland ging men op zoek naar het populairste woord. Daar haalde
"Klimakatastrophe", het nipt van "Bundestrojaner".

Where can a man buy a cap for his knee,
Or the key to a lock of his hair?
Can his eyes be called an academy
Because there are pupils there?

Is the crown of your head where jewels are found?
Who travels the bridge of your nose?
If you wanted to shingle the roof of your mouth,
Would you use the nails on your toes?

Can you sit in the shade of the palm of your hand,
Or beat on the drum of your ear?
Can the calf in your leg eat the corn off your toe?
Then why not grow corn on the ear?

Can the crook in your elbow be sent to jail?
If so, just what did he do?
How can you sharpen your shoulder blades?
I'll be darned if I know - do you?

Actieve tweetaligheid zorgt voor uitstel van het optreden

van seniliteit. Dit concluderen Canadese wetenschappers op

basis van onderzoek naar het optreden van de eerste symptomen

van ouderdomgerelateerde verstandelijke storingen. Bij mensen

die slechts in één taal door het leven gaan, is dat gemiddeld op

71,4-jarige leeftijd het geval. Bij tweetalige mensen treden die

symptomen gemiddeld pas op 75,5-jarige leeftijd op.

Volgens de wetenschappers van de universiteit van Toronto heeft

geen enkele behandeling met medicijnen een seniliteitsvertragende

werking die vergelijkbaar is met ie van tweetaligheid!

Als de bliksem een taaltraining volgen is dus de boodschap!

Halloween is een feestdag die vooral in Ierland, het Verenigd Koninkrijk,
de Verenigde Staten en Canada gevierd wordt. Op 31 oktober verkleden
kinderen zich en bellen als het donker wordt aan bij huizen in de buurt
die versierd zijn met pompoenen en lichtjes, en roepen "trick or treat"
(de keuze gevend tussen een plagerijtje uithalen of een versnapering
krijgen). De bewoners geven de kinderen dan snoepjes. Jonge volwassen
gaan soms naar Halloweenfeesten.
Sommige van oorsprong buitenlandse feesten zijn in ons taalgebied aan
een niet te stuiten opmars bezig. Een bekend voorbeeld is het feest van
aanstaande woensdag, 31 oktober: Halloween.
Het woord is al een tijdje in het Nederlands aanwezig; Van Dale vermeldt
het ook, met een hoofdletter, want het wordt als een officiële feestdagnaam
gezien.

Oorsprong

De naam "Halloween" is afgeleid van Hallow-e'en, ofwel All Hallows Eve, de
avond voor Allerheiligen, 1 november.  ‘Hallow’ is een verouderd Engels woord
voor 'heilig' of 'heilige' (de woorden zijn overigens verwant), maar sinds de
verschijning van 'Harry Potter and the Deathly Hallows' is het weer actueel.

In de Iers-Keltische kalender begon het jaar op 1 november, dus 31 oktober
was oudejaarsavond. De oogst was binnen, het zaaigoed voor het volgende
jaar lag klaar en dus was er even tijd voor een vrije dag, het Keltische
nieuwjaar of Samhain (uitspraak Saun, het Ierse woord voor de maand
november). Maar Samhain was ook nog om een andere reden zeer bijzonder.
De Kelten geloofden namelijk dat op die dag de geesten van alle gestorvenen
van het afgelopen jaar terug kwamen om te proberen een levend lichaam in
bezit te nemen voor het komende jaar. Dit was onmiskenbaar een heidens
feest en naar goede gewoonte accepteerde de Kerk het en camoufleerde het
met een katholieke versie: ze maakte er Allerheiligen(avond) van en
‘groepeerde’ als het ware op die dag de verering voor alle bestaande en
toekomstige heiligen die geen eigen kalenderdag hadden.

Het feest is in de negentiende eeuw door Ierse immigranten naar de VS
gebracht. In Ierland was de aardappeloogst mislukt, de hongersnood
decimeerde razendsnel de bevolking en de Ieren begonnen omstreeks 1840
massaal naar Amerika te vluchten. En zoals dat gaat met migranten: in den
vreemde zoekt men contact en steun bij elkaar. Het heimwee naar de roots
wordt verzacht in het verder beleven en onderhouden van de eigen feesten
en gebruiken. In Amerika duikt dan de bekende jack-o'-lantern-pompoen op,
in de hele wereld wellicht het bekendste gezicht van Halloween.

Halloween bij ons

In Nederland en België wordt er steeds meer aandacht besteed aan het
Halloweenfeest/Allerheiligenavond. Dit gebeurt meestal niet in de vorm van
langs de deuren gaan en snoep ophalen maar wel door Halloweenfeesten en
het versieren van huizen. In Nederland en in België is het van oorsprong
katholieke Sint-Maartenfeest populairder onder jongeren (katholiek en
protestants tot atheïst). Het lijkt op het Amerikaanse Halloween, hoewel dit
feest niet in de grotere steden, maar vooral in dorpen gevierd wordt.

Op Halloween is kritiek — zoals ook op Valentijn — omdat het ontdekt zou zijn
door de commercie als een geschikte aanleiding om de consument  tot wat
ruimer vertier aan te zetten in de 'slappe' periode tussen zomervakantie en
Sinterklaas.

Oorsprong van de pompoen

Er zijn veel verhalen over de oorsprong van de verlichte uitgeholde pompoen.
Eén van de bekendste is het verhaal over Jack de smid ofwel Jack-o'-Lantern.
Op een avond kwam Jack de duivel tegen die hem naar de hel wilde meenemen.
Jack wist met een list de duivel in een boom te lokken. Hij zette de duivel hier
vast door een kruisteken in de boomstam te krassen. De duivel beloofde Jack
dat hij niet in de hel zou komen als Jack hem vrij zou laten. Toen Jack later stierf
kwam hij door zijn slechte levenswandel niet in de hemel. Maar de duivel liet
hem ook niet in de hel wegens de gedane belofte. Sinds die tijd doolt de ziel
an Jack rond op aarde. De duivel gooide hem een gloeiend kooltje achterna.
Jack stak het kooltje in een knol die hij aan het eten was en kreeg op die manier
een lantaarn. Amerikaanse Halloweenvierders hebben de knol verruild voor een
pompoen.