Het jaar loopt op zijn einde: dé periode voor muzikale eindafrekeningen en top-2008’en. Hebt u al gestemd voor uw all-time favourite? Wat mag het zijn: Mia van Gorki, Twee meisjes van Raymond van het Groenewoud of toch het liefst iets ouders? Ne me quitte pas van Jacques Brel, bijvoorbeeld? Goede keuze, want die evergreen bestaat in zowat alle talen: voor elk moment een passende versie.

 

Metrum dicteert

Ga er maar aan staan: een artiest vraagt u om een van de bekendste nummers aller tijden om te zetten naar zijn moedertaal. Lettergrepen moeten overeenkomen met het metrum. Klemtonen wringen met vers-einden. Maar … u houdt vol. En zie, met een gezonde dosis dichterlijke vrijheid vindt u originele oplossingen voor de moeilijkste passages:

Ne me quitte pas – Jacques Brel
Ne me quitte pas
Il faut oublier
Tout peut s'oublier
Qui s'enfuit déjà
Oublier le temps
Des malentendus
Et le temps perdu
A savoir comment
Oublier ces heures
Qui tuaient parfois
A coups de pourquoi
Le coeur du bonheur

Ga niet weg bij mij – Gert Torck
Ga niet weg bij mij
Meiske, laat het zijn
Ge zijt zo moe lijk ik
En ik zie aan iedere snik
Zoveel verloren tijd
Zoveel nog te doen
En dat met ene vent
Die ge toch van buiten kent
'k Versta het maar al te goed
Die onrust in uw bloed
En 't zotte in uw kop
Maar ge moet ook mij verstaan

Artistiek overleg

Wat wil de zanger duidelijk maken? Welke accenten legt hij in zijn interpretatie van het nummer? Belangrijke vragen om samen te bespreken vóór u aan een vertaling begint. Want het totaalbeeld moet natuurlijk blijven kloppen. Doet het dat niet? Dan kraakt de bewerking uw reputatie als artiest. Want dit nummer ligt uw publiek na aan het hart. Voorzichtigheid geboden ...

Muzikale ElaN-vertalers

Hulp nodig bij de herwerking van een muzikale evergreen? Vertrouw op de expertise van de professionele ElaN-crew. Wij hebben voor u een vertaler die werk maakt van een persoonlijke tekstbewerking en het origineel met respect benadert.

Ne me cirque pas

Gevoelige nummers lenen zich uiteraard tot persiflages. Frank Dingenen maakte ooit zijn versie van Ne me quitte pas. En nu is er ook een clownnummer door Cirque du Soleil. Daarin ligt de nar van dienst duidelijk overhoop met de man achter de volgspot. Die stuurt hem zowat de hele circustent rond, terwijl de zanger zijn gevoelige lied brengt.

Moenie weggaan nie

U hoorde de Franse, Nederlandse, Engelse en Duitse versie van Brels blijver. Maar kent u ook de uitvoering van Herman van Veen in het … Afrikaans? Volgens Van Veen is die taal te mooi om te verdwijnen. Oordeel vooral zelf!

De Goedheiligman is opnieuw in het land: met zijn schip stoomde hij vanuit Spanje naar onze wateren. Brave kinderen zijn in blijde afwachting van wat hij door de schoorsteen zal werpen. Maar de taalkundigen onder ons vragen zich vooral af waar de taalverschillen vandaan komen in zijn naam: Sinterklaas, Sint-Niklaas, Sint-Nicolaas, Santa Claus, Saint Nicolas, …

 

Ontstaansgeschiedenis

Kijkt u alleen naar de Nederlandse namen? Dan zijn er al drie varianten: Sinterklaas, Sint-Nicolaas en Sint-Niklaas. De eerste zou een samentrekking zijn van Sint Heer Klaas. Al zijn er ook complexere theorieën: Sinterklaas zou een verbastering zijn van Sinter-Klaasmisse. Wilt u de taaltechnische verklaring? Sinter is de enkelvoudige, vrouwelijke datief van sint als bepaling bij het vrouwelijke misse. Eat that.

 

Heilige bisschop

Sint-Nicolaas verwijst dan weer naar een heilig verklaarde bisschop. Ook wel bekend als Nicolaas van Myra, Nicolaas van Bari of Nicolaas van Patara. Geboren rond 280 en gestorven in 342 of 352. Over de jaartallen bestaat twijfel. Maar zijn sterfdag kent iedereen: 6 december. De reden van zijn heiligverklaring? Hij redde jonge meisjes uit de prostitutie, wekte overleden kinderen op uit de dood, loste een hongersnood op en suste stormen op zee. Je zou voor minder een sint worden.

 

Regionale verschillen

Net zoals andere heiligen vereren gelovigen uit verschillende landen de man op zijn sterfdag. Vanuit de symboliek dat hij dan uit de dood opstaat om een nieuw leven te beginnen. Stilaan werd het een kinderfeest en verwaterde de religieuze connotatie. Er ontstonden zelfs regionale varianten. In het Friese plaatsje Grou vieren ze bijvoorbeeld Sint Piter, niet op 5 december maar op 21 februari. Hij draagt een witte mantel en rijdt op een zwart paard. Maar belangrijker voor de kinderen … ook hij brengt pakjes.

 

Veramerikanisering

Hoe komen de Amerikanen dan aan Santa Claus? Sommige taalkundigen hebben het over een verbastering van het Nederlandse Sinterklaas. Dat woord namen de Amerikanen over van de Hollanders die toen prominent aanwezig waren in de Kolonie. Dat deden ze trouwens ook met andere woorden: zo zou Yankee van Jan Kees afstammen. Van daaruit reisden de legende, de naam en het feestgebruik dan verder. Zoals naar Japan, met santakurosu.

 

Culturele verschillen

Vertaalt u teksten over culturele figuren of feesten? Let dan goed op de connotatie die er soms aan vast hangt. ElaN Languages heeft vertalers die u helpen om de juiste keuzes te maken. Etymologisch onderbouwd en conform de regionale gebruiken.

 

Leven en werken van Sint-Niklaas

Meer weten over de echte man achter de traditie? Lees over zijn leven en de goede daden die hem de status van heiligman bezorgden. Zo hebt u meteen een concreet beeld waaraan u zich kunt spiegelen als u de figuur zelf in een witte baard, gouden staf en rode mijter tot leven brengt. Speelt u nooit Sinterklaas? Ga dan in de tekst op zoek naar de toeristische tip over het Oost-Vlaamse … Sint-Niklaas.

Toon Hermans vs. Snieklaas

U hebt het fragment waarschijnlijk wel al eens gezien, maar het blijft een topper: Toon Hermans over zijn aversie voor Snieklaas. Alleen al voor de woordspelingen. Daar montert een taalliefhebber van op, toch? Snieklaas? Ik hou niet van die man … met zijn schimmel. Schijnheilige!

 

U huurde een SEO-team om het maximum uit zoekmachineoptimalisatie te halen. En … dat lukte: uw website pronkt bovenaan in de Google-lijstjes. De Nederlandstalige bezoekers komen in bosjes op uw website terecht. Mooi zo! Maar hoe zit het met uw Franstalige en Engelstalige klanten: scheert het resultaat van uw vertaalwerk even hoge SEO-toppen?

Trefwoorden

Sla er de vakliteratuur op na: een hoge zoekmachinepositie voor uw site begint bij … trefwoorden. Achterhaal met welke zoekterm uw prospects aan de slag gaan en gebruik die op strategische plekken op uw webpagina. De zoekmachine analyseert uw website. Merkt ze dat u de regels van haar spel correct toepast? Dan geeft ze u een ereplaats tussen de treffers.

Vind het juiste woord

Trefwoorden achterhalen in uw moedertaal is zeker een haalbare zaak: neem uw prospect als maatstaf. Welke woorden gebruikt hij? Bespreek ze samen met uw medewerkers op de verkoopafdeling. Maak er desnoods een extra item van tijdens uw klantengesprekken. Zoek op het forum van uw bedrijfswebsite welke woorden uw websitebezoekers gebruiken. Ga met die lijstjes naar uw websitebouwer: hij verwerkt ze vakkundig in uw webpagina’s.

Stadhuistaal

“Is het zo gemakkelijk? Had dat dan eerder verteld.” Zo eenvoudig is het, tenminste voor uw moedertaal. Want daarna moeten uw teksten ook hertaald worden naar het Frans en het Engels. Welke termen gebruiken uw prospects in hun zoekopdrachten? Gaat het bijvoorbeeld over een fiets: vertaalt u dat dan in vélo of bicyclette? Kiest u voor informele termen, formele varianten of stadhuistaal? “Is er een verschil dan?” Een heel groot verschil zelfs: uw website wordt gevonden of … blijft een nobele onbekende.

Trucs van de foor

Het belang van SEO is al langer bekend. Een legertje van SEO-bedrijven bestookt u met e-mailings om uw website aan te pakken mét resultaatgaranties. Pas op met dat soort aanbiedingen. Soms passen die bedrijven technieken toe waarvan een zoekmachine niet vrolijk wordt. Gevolg? Uw website wordt verbannen uit de zoekresultaten. Daardoor wordt u zo goed als onvindbaar.

Experts aan het werk

ElaN Languages heeft de mensen in huis om uw webpagina’s correct te vertalen naar de doeltaal van uw keuze. Daarbij houden ze rekening met de meest gebruikte trefwoorden in die taal. Zo wordt uw website een topper over alle taalgrenzen heen.

Neem meteen contact met ons op. Dan vertellen wij hoe we ook van uw website een succesverhaal voor anderstaligen maken.

Geheimen van de chef

Wilt u toch zelf aan de slag? Geen probleem: de zoekmachinemakers vertellen u graag waaraan uw site en webteksten moeten voldoen om hoog te scoren. Beperken we ons even tot de grote drie? Hier vindt u alle criteria overzichtelijk opgelijst voor Google, Yahoo en MSN. Alvast veel succes. En … mochten uw pogingen toch niet je dat zijn, geef ons dan maar een seintje.

Quiz je SEO-slim

SEO, keywords, meta tags, link farms, landing pages, … Je krijgt een punthoofd van die Engelse vaktermen. Gelukkig zijn er prettige manieren om uw kennis bij te schaven. Zoals met een quiz. Alvast veel plezier en een goed eindresultaat toegewenst.

Hebt ú nog een duidelijk zicht op de beurs? De ene dag boekt ze monstervooruitgang. De volgende dag vallen aandelen terug tot op een historisch dieptepunt. Tel daarbij de berichtgeving over de Amerikaanse bankexploten. En weet meteen waarom elk nieuwsoverzicht doorspekt is met financieel vakjargon. Gelukkig blaast Paul d’Hoore af en toe de mist uit de berichtgeving. Bijvoorbeeld over het gewraakte systeem van shorting.

Shorting of short selling

“Een van de grote boosdoeners in het rijtje oorzaken voor de financiële malaise is short selling.” U hoort het de journalist zeggen. Maar hij lijkt zelf maar half te begrijpen hoe het systeem in elkaar zit. Geïnteresseerd? Laten we het stap voor stap ontleden.

Alleen voor zakenbanken

Shorting is vanaf nu (tijdelijk) verboden. Net omdat het systeem zoveel onheil teweegbracht op de verschillende geldmarkten. Alleen beleggingsspecialisten van zakenbanken konden het toepassen. Niet de beheerders van spaarbanken. De ‘commercial banks’ richten zich op de financiële transacties van bedrijven. Spaarbanken (‘savings banks’) werken met het kapitaal van individuen – niet van vennootschappen en multinationals.

Virtueel verkopen, daarna terugkopen

Bij short selling verkoopt de specialist aan het begin van de dag een grote partij aandelen of beleggingen die hij zelf niet bezit. Dat is geen probleem. Want hij moet pas op het einde van de dag met de verkochte ‘financiële instrumenten’ op de proppen komen. Dus … kan hij zolang afwachten.

Dalende koers = geld verdienen

Wat gebeurt er met de prijs van een aandeel als er veel aanbod is? Juist, hij zakt. En dat is net waarop de short seller speculeert. Want als hij voor het einde van de dag dezelfde partij aandelen of beleggingen terugkoopt, maakt hij winst. Hij verkocht tegen een hoge prijs en kocht terug tegen een lagere prijs. Zonder dat zijn aandelen of beleggingen van plaats veranderden. Zo maakt hij dus winst uit dalende beurskoersen.

Dieper de dieperik in

Het gevolg van het systeem? De shorters versnellen de koersval. Door hun shorting dwingen ze de daling tot nog diepere diepten. Uiteraard alleen als ze daarvoor bijzonder grote pakketten inzetten. En laat dát nu net geen probleem zijn voor zakenbanken. Tot het systeem helemaal uitgemolken is. Dan vallen er harde klappen. Maar dat vernam u al in het nieuws.

Financiële taalhulp

Dit is maar een van de vele complexe systemen op de financiële markten. Wilt u elke verwarring of foute interpretatie vermijden in uw financiële bedrijfsdocumenten? Vertrouw dan op ElaN. Wij hebben taalexperts in dienst mét een grondige financiële achtergrond. Zij hertalen al uw documenten met respect voor de complexe terminologie in bron- en doeltaal.

Kredietcrisis

Weet u waarover de leerlingen het in 2030 hoogstwaarschijnlijk zullen hebben tijdens de geschiedenislessen? De ‘kredietcrisis’ aan het begin van de eenentwintigste eeuw. Net zoals u leerde over de Grote depressie van de jaren dertig. Wilt u nu al een gedetailleerde beschrijving van wat er sinds 2007 mis ging? Wikipedia helpt u op weg.

Blijven lachen

Tja, geld verliezen beurt niet op. Maar voor cartoonisten is de miserie van een ander uiteraard dé inspiratiebron bij uitstek. Zij zetten de situatie in een ander daglicht … een grappig daglicht. Meestal toch: gooi uw lachspieren los en ga op zoek naar uw favoriet.

Ook genoten van pegels die Kolodin richting Van der Sar afvuurde? Likte u duimen en vingers af bij de huzarenstukjes waarmee de Turken door hun poule laveerden? Hebt u ook gezien dat de Kampfgeist van de Duitse nationale ploeg niet voldoende was om de finale te winnen? Het doek is gevallen over het Europese Kampioenschap voetbal. Maar ... over twee jaar is er al het WK. Voor nieuwe emoties en urenlang voetbalcommentaar, op smaak gebracht met een internationale woordenschat.

 

Engelse bakermat

Football is een Engelse uitvinding. Meteen de verklaring waarom u - op en rond het veld - zoveel Engels tegenkomt. Zeker in de beginjaren haalden trainers en commentatoren hun mosterd aan de overkant van het Kanaal. Keeper, goal, back, ... Zelfs clubnamen: Royal Antwerp Football Club, 'RAFC' voor de vrienden - de Belgische voetbalvereniging met stamnummer één. Nederlands voorbeeld met een samenstelling van Nederlandse en Engelse woorden? De 'AFC': Amsterdamsche Football Club.

 

Leenvertalingen

Een deel van die Engelse roots vindt u nog altijd terug. Vernederlandst weliswaar via leenvertalingen. 'Spelen over de vleugels' wil zeggen dat de bal via de buitenspelers passeert - de wing players in het Engels. Of wat dacht u van vrije schop? Een leenvertaling voor free-kick. Iemand een 'pass geven': rechtsreeks afgeleid van to pass the ball to someone.

 

Europese bijdragen

Nadat football ... euh ... 'voetbal' de plas had overgestoken, werd het spel een regelrechte hit - in Europa en de rest van de wereld. De typische speelwijzen van landenploegen en de vindingrijkheid van hun aanhang verrijkten het voetbaljargon met nieuwe woorden.

 

Duits

Iedere voetbalkenner weet dat Die Mannschaft refereert aan de Duitse nationale ploeg die het systeemvoetbal bedacht. Ze grossiert in spelers met Torinstinkt - ook wel eens de vista van een goalgetter genoemd. En Schwalbes (geveinsde overtredingen waarbij je jezelf tegen de grasmat smakt), omdat die gele kaarten bij de tegenstanders opleveren.

 

Italiaans

Aan de Italiaanse Squadra Azzurra hebben we het catenaccio te danken: voetballen met een vergrendelde verdediging waar de aanvallers van de tegenpartij amper doorheen geraken. Oh ja ... zij introduceerden ook de term 'libero' (laatste man). Iets waarvoor Franz Beckenbauer hen nog altijd dankbaar is: had der Kaiser eindelijk een functietitel om op zijn naamkaartje te zetten.

 

Cruyffs

En is er natuurlijk nog de taalkundige inbreng van dé nummer veertien uit de voetbalgeschiedenis: Johan Cruyff. Zijn taaltje schakelt naadloos tussen formeel en informeel, hij gebruikt alleen 'wie' als betrekkelijk voornaamwoord, en spuit spitsvondige gevolgtrekkingen. Die maken zijn commentaar vaak onweerstaanbaar grappig:

• "Je gaat het pas zien als je het door heb."
• "Ieder nadeel heb zijn voordeel."
• "Italianen kennen niet van je winnen, maar jij ken wel van ze verliezen."
• "Je moet altijd zorgen dat je een doelpunt meer scoort als de tegenstander."
• "Als je op balbezit speelt, hoef je niet te verdedigen, want er is maar één bal."

De lijst is schier onuitputtelijk. Zo rijk dat je rustig mag spreken van een nieuwe taalvariant: Cruyffiaans.

 

Voetbaltaal

In 1990 publiceerde René Appel een boek helemaal gewijd aan ... voetbaltaal. Hij belicht alle aspecten van het spel en onderzoekt hoe het zich verhoudt tot het Nederlands. Want voetbaltaal is niet langer exclusief voorbehouden aan voetballers: zelfs politici gebruiken de metaforen en staande uitdrukkingen van de grasmat. .

 

Commentator mét emotie

Iedereen herinnert zich de legendarische "Jef, doet eens iet", "Daar is 'm, daar is 'm!" of "Gooooaal, goal, goal, ..." van Rik. Maar ... wat Jack van Gelder tijdens de match Nederland-Argentinië op het WK van 1998 uit zijn hoed toverde, is óók redelijk geëmotioneerd ...

 

Rik De Saedeleer

China lijkt het land van onbeperkte mogelijkheden. Denkt u er ook aan om zaken te gaan doen in het Verre Oosten? Bereid uw gesprekken dan grondig voor. Want de taalbarrière is onverbiddelijk. Slecht tolkenwerk doet de deal afspringen. Houd daarom rekening met vijf basisregels. En u vindt een tolk die ervoor zorgt dat Chinees niet langer Chinees voor u is.

 

Chinese tolk

Neemt u een tolk mee tijdens uw business trip? Misschien toch maar beter iemand uit de regio. Want dan bent u er zeker van dat hij of zij de Chinese taalvariant van uw zakenpartners spreekt. Neem daarvoor contact op met de lokale ambassade of met overkoepelende zakenorganisaties.

 

Uit dezelfde sector

Een tolk die cum laude van de schoolbanken komt, spreekt zijn talen feilloos. Maar u bent beter geholpen met iemand die ook voeling heeft met uw activiteiten. Heeft hij of zij meer ervaring met marketingprojecten, de mobiliteitsproblematiek of met de bouwwereld? Vraag ernaar. En kies de tolk die thuis is in uw core business.

Tolketiquette

Tijdens het gesprek kijkt u naar de gesprekspartner, niet naar de tolk – ook al is die aan het woord. Vermijd te specifieke vaktermen: een verkeerde vertaling leidt soms tot misverstanden. Antwoordt uw gesprekspartner ‘yes’? Zet dat antwoord dan in de juiste context. Die ‘y

 

es’ betekent eerder: “Ik heb u begrepen.” dan: “Ik ben het met u eens en wil met u in zee.”

Nooit overhaasten

Onthoud dat een Chinese onderhandeling meestal in verschillende stadia verloopt. Er is de informele vooronderhandeling. Dan volgt de formele hoofdonderhandeling. En daarna kan er ook nog een na-onderhandeling plaatsvinden. Probeer die gang van zaken niet te forceren. Want dan kan het gesprek definitief afspringen. Maak dus goede afspraken met uw tolk: u hebt hem nodig tijdens die drie bijeenkomsten.

 

Wie is de decision maker?

Probeer tijdens het gesprek zo snel mogelijk te achterhalen wie de definitieve beslissing moet nemen. Want uw Chinese gesprekspartners staan u meestal in groep te woord. Wie het ultieme zeggenschap heeft? Kijk wie als eerste de kamer binnenkomt, in welke volgorde ze de zakenkaartjes uitdelen, wie het woord neemt, en hoe de gesprekspartners op elkaar reageren. Overtuig hem of haar en u krijgt naar alle waarschijnlijkheid het fiat van de hele groep.

 

ElaN helpt

Plant u een trip naar China of komen uw Chinese zakenpartners naar hier? Neem dan contact op met ElaN. Wij adviseren u over alles wat met tolken te maken heeft. Zo hoeft het taalverschil geen barrière meer te zijn. Wilt u voor uw trip al eens proeven van de Chinese zeden en gewoonten? Dan is onze workshop A taste of China een leuke voorbereiding. Wie het graag écht grondig aanpakt, kan natuurlijk ook een duik nemen in ons taalbad Chinees.

Engrish

China omhelst meer dan ooit toeristen en zakenpartners uit andere landen. Aangezien Chinees niet op een, twee, drie te leren valt, komen ze hen tegemoet: ze vertalen opschriften en waarschuwingen in het Engels. Maar soms zouden ze voor dat vertaalwerk toch beter een beroep doen op ElaN. Want het eindresultaat is niet altijd even correct.

Volg het voorbeeld

Een uitspraakwoordenboek komt vaak goed van pas. Zeker als het gaat om exotische talen. Via www.forvo.com krijgt u die uitspraken op een dienblaadje aangereikt. Elke dag komen er nieuwe woorden en talencombinaties bij. En mocht u een woord beter kunnen uitspreken? Geef de verantwoordelijken dan een seintje. En misschien volgen binnenkort duizenden Forvo-gebruikers uw uitspraakvoorbeeld.

U gaat met vakantie naar een idyllisch plekje in het verre buitenland. Hartverwarmend zonnetje, verrukkelijke maaltijd. Met een chef die zelfs zijn keukengeheim receptgewijs op papier zet. Maar begin dat dan maar eens te vertalen! Andere inhoudsmaten, lokale ingrediënten, idiomen. U bent – bij wijze van spreken – vlugger klaar door uw vakantie een tweede keer te boeken dan door het recept te doorgronden.

Eenheden en inhoudsmaten

Wij werken met liters en grammen. Maar steek de Noordzee over en je zit met ounces, pounds, pints, gallons en cups. En dan hebt u de oven nog niet voorverwarmd. U zet hem thuis op de gewenste temperatuur in graden Celsius. Terwijl uw Angelsaksische keukengenoot zijn temperatuur instelt in graden Fahrenheit. Gelukkig is er onze conversietool. Die rekent alles meteen voor u om. Probeer maar. Bijvoorbeeld: 1 kilometer in zeemijl, 12 acres in vierkante meter, 1,2 koffielepeltjes in liter. Onderaan de zoekresultaten verschijnt uw conversie.

Slow food

Weet u waarvoor de Slow Food-beweging staat? Ze reageren tegen … fastfood. Door de traditionele gerechten te promoten. Daarvoor gebruiken ze uitsluitend ingrediënten uit de regio. Ziet u de moeilijkheid voor een receptenvertaler al opduiken? U moet op de hoogte zijn van al die lokale delicatessen. Anders mist u essentiële basiskennis om het recept te kunnen vertalen.

Historische recepten

Lekker eten is van alle tijden. Ook in de middeleeuwen was er aandacht voor gastronomische hoogstandjes. Getuigen de overgeleverde recepten uit die tijd. Sommige van die ingrediënten gebruiken we nu nog. Aardappelen en maïs, bijvoorbeeld. Maar andere zijn zo goed als verdwenen uit de moderne keuken: pastinaak, spelt en verjus. Die laatste groep zorgt soms voor vertaalproblemen. Want ‘middeleeuwse’ woorden hebben af en toe geen tegenhanger in een andere (moderne) taal.

Driesterrenvertaling

Wilt u een leesbaar recept? Zoek dan een vertaler – native speaker van de doeltaal – die voeling heeft met de keuken én met de streek waaruit het recept afstamt. Alleen zo bent u er zeker van dat uw lezers een heerlijk stoofpotje bereiden, zoals het door de bedenker van het recept is bedoeld.

ElaN heeft voor u vertalers in de aanslag om de keukeninstructies correct te hertalen. Aarzel niet en neem meteen contact op. Dan vertellen wij hoe we uw opdracht op smaak brengen.

BBC to the rescue

Veel recepten die op internet circuleren, zijn geschreven in het Engels. Niet zo verwonderlijk: je moet al hard je best doen om recepten te zoeken en niet bij Jamie Oliver of Nigella Lawson te belanden. Gelukkig snelt de BBC te hulp met een verklarende woordenlijst. Daarmee ontcijfert u bijna elk Engels recept.

Weet wat je eet via Wikipedia

Houdt u er een internationale smaak op na, als het over eten gaat? Fantastisch. Want dan is er heel veel om te ontdekken. Om het overzicht te bewaren kunt u bij Wikipedia terecht. Zij wijden een overzichtspagina aan verschillende gerechten per land. Waarschuwing: de kans bestaat dat u tijdens de lectuur het water in de mond krijgt.

Hebt u een officiële vertaling nodig? Dan zoekt u het best een beëdigd vertaler. Die is ingeschreven bij de rechtbank van eerste aanleg. Hij officialiseert zijn tekst met zijn handtekening en naamstempel. Uw garantie dat het om een waarheidsgetrouwe vertaling gaat. Maar … voor sommige officiële documenten is dat nog niet genoeg. Die moet u ook nog eens laten legaliseren.

Wettig karakter?

Doet u zaken in het buitenland? Wilt u daar een bedrijfsfiliaal openen? Voor bepaalde transacties hebt u documenten nodig met juridische slagkracht. Pas als het werk van uw beëdigde vertaler gelegaliseerd is, krijgt het een wettig karakter. Alleen dan kunt ermee aan de slag om subsidies aan te vragen, aktes op te stellen, personeelszaken op te volgen, …

Rechtbank legaliseert

Wie verklaart uw vertaling wettig? De rechtbank van eerste aanleg door ze – na controle – af te stempelen. Daarvoor vergelijkt de beambte de handtekening van de vertaler met de handtekening in het vertalerregister. In sommige gevallen moet het document nog naar de federale overheidsdienst Justitie voor een definitieve goedkeuring. Reken erop dat die verificatieprocedure vier tot vijf werkdagen in beslag neemt. Trek er dus voldoende tijd voor uit.

Apostilleverdrag

Zijn uw documenten hier gelegaliseerd? Dan begint het verhaal van voor af aan in het buitenland. Want ook daar moeten de centrale autoriteiten hun goedkeuring geven. Aan die dubbele controleronde wil het apostilleverdrag wat doen (verdrag van Den Haag van 1961). Een document met een ‘apostille’ hoeft niet meer gecontroleerd te worden in het land waar u het wilt gebruiken. Dat bespaart u een hoop tijd.

Wanneer beëdigd, wanneer gelegaliseerd?

Wanneer volstaat het om een beëdigd vertaler in te schakelen? En wanneer moet u zijn werk laten legaliseren? Het is een vrij complexe wetgeving die – op de koop toe – af en toe verandert. Wilt u zeker zijn? Raadpleeg dan de instructies op de website van Buitenlandse Zaken. Hun stappenplan loodst u naar het juiste antwoord.

Apostillelanden

Wilt u precies weten welke landen het apostilleverdrag bekrachtigden? U vindt de lijst op Hague Conference on Private International Law. Wat als het land daar niet in staat en u de vertaling toch wilt legaliseren? Dan zijn er – naast een stempel van de rechtbank – ook stempels van de Ministeries van Justitie, Buitenlandse Zaken en de betreffende ambassade nodig.

Hulp nodig?

Neem geen risico’s: neem contact op met de Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken. Dat geeft u de juiste antwoorden op uw vragen. Zo bent u er zeker van dat alles in orde komt. Bel hun consulenten op het nummer 02 501 89 00 of mail naar legalisatie.bz@diplobel.fed.be.

Maar … uiteraard kunt u ook bij ElaN terecht. Wij verzorgen voor u de vertaling via een beëdigd vertaler en adviseren over de legalisatie. Aarzel niet en neem meteen contact op: 011 43 47 64 of info@elanlanguages.com

Nederlanders en Belgen: inwoners van twee landjes aan de Noordzee. Best grappig om eens te kijken hoe Amerikanen en Engelsen ons ervaren. Maak u geen illusies: hun spreekwoorden en gezegdes bewijzen dat ze geen al te hoge pet van ons ophebben. Al moet gezegd dat die verwijzingen ook geen pijnlijke aanvallen zijn op onze gebruiken. Ze baden in een lichtvoetig sfeertje. 

Ongewild relativeren

Sarah Bettens van de Belgische popgroep K’s Choice herinnert zich het succes van haar band in de Verenigde Staten: “In het begin kondigden we onszelf — nietsvermoedend — aan als we’re big in Belgium. Dat bracht gegarandeerd een smalende glimlach rond de mondhoeken van de gesprekspartner. Wisten wij veel dat big in Belgium in Amerika zoveel betekent als totaal onbelangrijk.” 

Dutch = oorlogspropaganda

In de zeventiende en achttiende eeuw werd er hevig gevochten tijdens de Engels-Nederlandse Oorlogen. Een broeierige tijd is dé voedingsbodem voor propagandataal. Daarmee probeer je de vijand onderuit te halen. Samenstellingen met Dutch komen daardoor nog altijd frequent voor in het Engels. Met een minder positieve connotatie:

• Dutch wife: een vrouw van lichte zeden, prostituee;
• going Dutch: de rekening verdelen over verschillende personen. Bijvoorbeeld op restaurant, wanneer iedereen zijn eigen gerecht betaalt;
• Dutch uncle: streng, kritisch persoon die keiharde opmerkingen geeft. Het tegenovergestelde van het traditionele beeld van een goedaardige, warmhartige oom;
• Dutch courage: moed indrinken.
Tijdens de Londense pestepidemie in 1665 wilden alleen de Nederlanders handel drijven in het quarantainegebied. Voor ze de Thames opvoeren, dronken ze zich moed in om de schrik voor besmetting te overwinnen;
• Dutch doors: deur die in twee delen openklapt, zoals je die soms ziet aan een paardenstal;
• Double Dutch: gezegd van iets dat heel moeilijk is, of om complete nonsens aan te duiden;

 

Belgian: chocolade, groenten en honden

In Angelsaksische oren doet Belgian vooral een belletje rinkelen als het gaat over eten:

• Belgian waffle: dikke wafel met bloemsuiker;
• Belgian chocolates: pralines en chocolade;
• Brussels sprouts: spruitjes.

Of … over dieren:

• Belgian horse: trekpaard;
• Belgian Malinois, Belgian Tervuren: Mechelse of Tervuurse herdershond;
• Belgian canary: een van de oudste kanariesoorten, heel populair in de Victoriaanse Tijd.

Ons culinaire erfgoed en onze dieren zijn dus niet alleen big in Belgium … 

Engelse idiomen

Benieuwd naar nog meer Engelse idiomen die verwijzen naar België, Nederland of een andere streek? Surf naar The Free Dictionary (rubriek Idioms). Geef uw zoekterm in en ontdek waar al die spreuken vandaan komen: de etymologische beschrijving verwijst vaak naar Wikipedia-pagina’s. Zo weet u precies hoe die gezegdes tot stand kwamen. 

Germans die Dutch spreken …

In de Amerikaanse staat Pennsylvania streken heel wat Lutherse Europeanen neer: ze werden achternagezeten tijdens de godsdienstoorlogen. Ze vestigden zich in de Nieuwe Wereld, onder andere als de Amish. En ontwikkelden er een eigen dialect. Daarin herkent u uiteraard een solide Engelse basis. Maar … met fascinerende eigenaardigheden. De Engelstalige site Pennsylvania Dutch Idioms zet ze voor u op een rijtje.

Handleidingen vertalen: klantenbinding

U koopt een nieuwe stereoketen en leest de handleiding: 'Persen de knop om spelen'. Dan maar even in het Engelse origineel kijken: 'Press the button to play'. Perfecte illustratie van wat u waarschijnlijk al een aantal keer las in andere handleidingen. Soms is het gewoon vervelend. Maar af en toe hebben fouten in handleidingen verregaande gevolgen. Maak er daarom werk van - uit respect voor uw klant.

1. Mal figuur
Rijdt u toevallig met een Opel Zafira uit 2006? Sproei dan uw reservoir met ruitenwisservloeistof eens leeg. U leest op het dashboard 'pakking vloeistofpeil'. Wat uw autoconstructeur vertaalde? 'Washer fluid level'. Tja, daarmee slaat hij een mal figuur bij zijn klant. Want die vertaling zorgt voor verwarring in plaats van opheldering.

2. Klantenbinding
Uw klant betaalt een aardige cent om van uw product te genieten. Om er alle geheimpjes van te achterhalen, vertrouwt hij op uw handleiding. Als daar blunders in staan, voelt hij zich bekocht: "Ze zijn wel geïnteresseerd in mijn geld, maar me tegemoetkomen als Nederlandstalige? Ho maar!" Maak daarom werk van uw vertalingen: u wint er trouwe klanten mee.

3. Plaatsgebrek
Verder zit hij met een krappe ruimte. Letterlijk neerschrijven en vertalen wat iemand zegt, gaat niet: die tekst past nooit op het scherm. "Dat is toch snel opgelost: geef meer ondertitels op kortere tijd?!"

4. Automatisch vertalen = goedkoop
De grootste problemen vloeien voort uit de automatische vertalingen. Computers zijn genieën: in een mum van tijd zetten ze hun vertaling van uw tekst op het scherm. Maar ... écht geniaal zijn die meestal niet. Omdat een computer de tekst niet in een context kan plaatsen. Hij ziet vertalen als een een op een-spelletje. Een woordje in de linkerkolom overzetten naar een woordje in de rechterkolom. Goedkoop. Maar zelden kwaliteitswerk.

5. Europese regels
Om de consument te beschermen, vaardigde de Europese Commissie een richtlijn uit over handleidingen (98/37/EC). Gebruiksaanwijzingen moeten ofwel door de fabrikant ofwel door de gevolmachtigde van de fabrikant worden opgesteld in één van de talen van de Europese Gemeenschap. Bij de inbedrijfstelling moet elke machine vergezeld gaan van de originele gebruiksaanwijzing samen met een vertaling in de taal/talen van het land waar de machine wordt gebruikt. Zonder vertaalde handleiding geen CE-keuring, en dus geen verkochte producten.

6. In de taal van de klant
Zoek eens in de doos van uw laatste aankoop: bij elke machine die u koopt, krijgt u een originele gebruiksaanwijzing. Mét ... een verplichte vertaling in de taal - of de talen - van het land waarin de machine wordt gebruikt. Om kosten te besparen, bevat uw doos meestal handleidingen in verschillende talen. Dat voorkomt een té complexe verpakking die voor elke regio anders zou zijn.

7. ElaN helpt
Nood aan een heldere vertaling van uw handleidingen? ElaN heeft de mensen en de kennis in huis om ze precies en naar de geest om te zetten in tientallen verschillende talen. Vertalingen die uw bedrijf alle eer aan doen: ze bewijzen uw klant het nodige respect. Als dank voor zijn aankoop.

Voor de helft terugbetaald

Het FIT (Flanders Investment and Trade) betaalt de helft terug van uw kosten voor technische vertalingen. Want vanaf oktober 2005 bestaat een nieuwe subsidie voor technische vertalingen en de aanmaak van brochures, websites, CD-roms, ... en dus ook voor handleidingen. FIT erkent ElaN als beëdigde vertaler. En betaalt daarom vijftig procent van uw ElaN-factuur.

Zoek het op

Toch zelf eens proberen om uw technische teksten in een andere taal om te zetten? Zorg er dan voor dat u een vertaalwoordenboek voor technische termen bij de hand hebt. Voor elke specifieke sector zijn er standaardwerken. Of weet u toevallig uit het hoofd hoe 'alkalisch ontvetten' in het Frans klinkt? Zoek het desnoods even op via het technische woordenboek van VOM (Vereniging voor Oppervlaktetechnieken van Materialen).