Deze week houdt de VRT zijn 'Week van de taal'.

Op 21 oktober 2008 heeft de VRT voor het eerst een symposium over taal gehouden.
Centraal stond de rijkdom van het Nederlands. Er is niet één Nederlands, er zijn
talloze Nederlandsen. Ze hebben allemaal recht van bestaan, maar ze zijn niet allemaal
voor alles inzetbaar. Een groot aantal sprekers uit Vlaanderen en Nederland hebben
hun kijk op het Nederlands gegeven. Tot slot heeft de VRT zich ertoe geëngageerd zijn
taal te blijven verzorgen en een oproep gedaan aan overheid, onderwijs en publiek dat
ook te doen.
Meer info : taal.vrt.be

Alle netten besteden aandacht aan het Nederlands.

Op de website van Klara ziet u onder meer hoe Joos Florquin, Fons Fraeters en
Annie Van Avermaet in de vroege jaren zeventig op de toenmalige BRT taalcorrect
gingen kamperen.

 

Één wil tijdens de Week van de taal de liefde voor én de rijkdom van het Nederlands
onder de aandacht brengen. Mark Uytterhoeven komt voor een keertje terug naar
De laatste show. Hij duikt er, net als Guy Mortier, op met de taalrubriek Gefressenes
Funden. Hoe anders zou Thuis er uitzien als Frank Bomans Algemeen Nederlands zou
spreken? En hoe klinken Yasmine, Andrea en Evy als ze dat niét doen?

 

Radio 2  gaat In het kader van de Week van de Taal gaan we op zoek naar
Nederlandstalige woorden voor leenwoorden die we elke dag gebruiken.

 

Stubru geeft spellingles.

 

Donna gaat op zoek naar het sappigste dialect.

 

Canvas tenslotte doet iets met boeken.

Er was kritiek en dus maakt Miss België Alizée Poulicek meteen werk van haar Nederlands. Ze startte zopas met een taalbad Nederlands bij Elan Languages in Heusden-Zolder. 'De opleiding zal gespreid worden over vier à vijf weken', aldus trainingmanager Peter Vaes. 'Ze leert snel, maar er is wel heel wat werk aan de winkel. Ze is wat wij een valse beginneling noemen, omdat ze al een klein beetje Nederlands kende.'

Nog voor Alyzée Poulicek was verkozen, kreeg onze kersverse Miss België de stempel 'eentalig Frans' op het lijf gedrukt. Ze werd uitgejouwd in de zaal toen ze een vraag van Ann Van Elsen niet had begrepen.
Een uitdaging die ElaN Languages uiteraard graag aangaat ! Haar opleiding zal vooral gericht zijn op praktische. Op het begrijpen van het Nederlands en het spreken van de taal.In eerste instantie heeft ze heel wat woordenschat te leren, zodat ze vlotter interviews en presentaties kan geven.

Wordt ongetwijfeld vervolgd...

Taalliefhebbers hebben "bokitoproof" verkozen tot het woord van het jaar 2007.

Met 19% van de stemmen haalde bokitoproof het van woorden als
comadrinken, klimaatneutraal, slurptaks, lokhomo, wilfen, formatiemoeheid,
zelfbedieningskapitalisme, reltoerist en opacriminaliteit.

Bokitoproof betekent bestand tegen (de gevolgen van) vernielzuchtig gedrag,
van dieren, en vandalisme, van mensen. "Het woord hebben we te danken aan
het incident waarbij de zilverruggorilla Bokito op 18 mei 2007 uit zijn dierenverblijf
in Blijdorp ontsnapte en een vrouw ernstig verwondde", luidt het. Al snel daarna
dook het woord bokito op in de betekenis van "relschopper", en de laatste tijd
wordt ook het daarvan afgeleide bokitoproof veel gebruikt.

Van 10 tot en met 18 december konden taalliefhebbers hun stem uitbrengen op
hun woord van het jaar. Tienduizenden mensen bezochten de site
www.woordvanhetjaar2007.nl en ruim 10.000 mensen brachten hun stem uit
op een van de tien kandidaat-woorden.

De nominaties staan in het Van Dale jaarboek 2008, waarin zo'n 3650 woorden
zijn opgenomen. In een nieuwe editie van de driedelige Dikke van Dale, die zo
ongeveer eens per decennium verschijnt, staan altijd zo'n tienduizend nieuwe
woorden.

De verkiezing werd georganiseerd door Dagblad De Pers, het Genootschap Onze Taal
en Van Dale Lexicografie.

Engels

Het Amerikaanse online woordenboek Merriam-Webster heeft
"w00t" uitgeroepen tot woord van het jaar. En als je nog nooit van dit woord gehoord
hebt, dan ben jij geen gamer, want dit woord komt uit de gamewereld. Het staat
namelijk voor "we owned the other team", als uitroep van vreugde omdat een spel g
ewonnen is. En ja: dit woord wordt geschreven met twee nulletjes in het midden,
om het geekdom van het woord te beklemtonen.

Duits

Ook in Duitsland ging men op zoek naar het populairste woord. Daar haalde
"Klimakatastrophe", het nipt van "Bundestrojaner".

Halloween is een feestdag die vooral in Ierland, het Verenigd Koninkrijk,
de Verenigde Staten en Canada gevierd wordt. Op 31 oktober verkleden
kinderen zich en bellen als het donker wordt aan bij huizen in de buurt
die versierd zijn met pompoenen en lichtjes, en roepen "trick or treat"
(de keuze gevend tussen een plagerijtje uithalen of een versnapering
krijgen). De bewoners geven de kinderen dan snoepjes. Jonge volwassen
gaan soms naar Halloweenfeesten.
Sommige van oorsprong buitenlandse feesten zijn in ons taalgebied aan
een niet te stuiten opmars bezig. Een bekend voorbeeld is het feest van
aanstaande woensdag, 31 oktober: Halloween.
Het woord is al een tijdje in het Nederlands aanwezig; Van Dale vermeldt
het ook, met een hoofdletter, want het wordt als een officiële feestdagnaam
gezien.

Oorsprong

De naam "Halloween" is afgeleid van Hallow-e'en, ofwel All Hallows Eve, de
avond voor Allerheiligen, 1 november.  ‘Hallow’ is een verouderd Engels woord
voor 'heilig' of 'heilige' (de woorden zijn overigens verwant), maar sinds de
verschijning van 'Harry Potter and the Deathly Hallows' is het weer actueel.

In de Iers-Keltische kalender begon het jaar op 1 november, dus 31 oktober
was oudejaarsavond. De oogst was binnen, het zaaigoed voor het volgende
jaar lag klaar en dus was er even tijd voor een vrije dag, het Keltische
nieuwjaar of Samhain (uitspraak Saun, het Ierse woord voor de maand
november). Maar Samhain was ook nog om een andere reden zeer bijzonder.
De Kelten geloofden namelijk dat op die dag de geesten van alle gestorvenen
van het afgelopen jaar terug kwamen om te proberen een levend lichaam in
bezit te nemen voor het komende jaar. Dit was onmiskenbaar een heidens
feest en naar goede gewoonte accepteerde de Kerk het en camoufleerde het
met een katholieke versie: ze maakte er Allerheiligen(avond) van en
‘groepeerde’ als het ware op die dag de verering voor alle bestaande en
toekomstige heiligen die geen eigen kalenderdag hadden.

Het feest is in de negentiende eeuw door Ierse immigranten naar de VS
gebracht. In Ierland was de aardappeloogst mislukt, de hongersnood
decimeerde razendsnel de bevolking en de Ieren begonnen omstreeks 1840
massaal naar Amerika te vluchten. En zoals dat gaat met migranten: in den
vreemde zoekt men contact en steun bij elkaar. Het heimwee naar de roots
wordt verzacht in het verder beleven en onderhouden van de eigen feesten
en gebruiken. In Amerika duikt dan de bekende jack-o'-lantern-pompoen op,
in de hele wereld wellicht het bekendste gezicht van Halloween.

Halloween bij ons

In Nederland en België wordt er steeds meer aandacht besteed aan het
Halloweenfeest/Allerheiligenavond. Dit gebeurt meestal niet in de vorm van
langs de deuren gaan en snoep ophalen maar wel door Halloweenfeesten en
het versieren van huizen. In Nederland en in België is het van oorsprong
katholieke Sint-Maartenfeest populairder onder jongeren (katholiek en
protestants tot atheïst). Het lijkt op het Amerikaanse Halloween, hoewel dit
feest niet in de grotere steden, maar vooral in dorpen gevierd wordt.

Op Halloween is kritiek — zoals ook op Valentijn — omdat het ontdekt zou zijn
door de commercie als een geschikte aanleiding om de consument  tot wat
ruimer vertier aan te zetten in de 'slappe' periode tussen zomervakantie en
Sinterklaas.

Oorsprong van de pompoen

Er zijn veel verhalen over de oorsprong van de verlichte uitgeholde pompoen.
Eén van de bekendste is het verhaal over Jack de smid ofwel Jack-o'-Lantern.
Op een avond kwam Jack de duivel tegen die hem naar de hel wilde meenemen.
Jack wist met een list de duivel in een boom te lokken. Hij zette de duivel hier
vast door een kruisteken in de boomstam te krassen. De duivel beloofde Jack
dat hij niet in de hel zou komen als Jack hem vrij zou laten. Toen Jack later stierf
kwam hij door zijn slechte levenswandel niet in de hemel. Maar de duivel liet
hem ook niet in de hel wegens de gedane belofte. Sinds die tijd doolt de ziel
an Jack rond op aarde. De duivel gooide hem een gloeiend kooltje achterna.
Jack stak het kooltje in een knol die hij aan het eten was en kreeg op die manier
een lantaarn. Amerikaanse Halloweenvierders hebben de knol verruild voor een
pompoen.

Gluren bij de buren: Vlaams versus Nederlands

Nederland en Vlaanderen gebruiken dezelfde taal: Standaardnederlands. Dat is geen groot nieuws voor u. Want u communiceert al jaren met onze noorderburen. En weet dat er belangrijke verschillen zijn tussen de Vlaamse en Nederlandse variant. Misverstanden vermijden? Hét op een handvol taalzaken.

1. Andere woordenschat
Vlamingen en Nederlanders gebruiken andere woorden. Bijvoorbeeld op administratief vlak. In het Zuiden spreek je van schepenen terwijl je in het Noorden stadhouders vindt. België heeft gouverneurs, Nederland heeft Commissarissen van de Koningin.

En Vlamingen bellen met hun gsm naar hun schoonbroer. In Nederland bel je met je mobieltje naar je zwager.

2. Van Dale erkent het verschil
Bladert u wel eens in de dertiende editie van de dikke Van Dale? Dan vindt u woorden met algemeen Belgisch Nederlands. Dat label wijst op standaardtalig geaccepteerde woorden: fruitsap, praline, ... Oké voor Nederlanders, dus.

Bij andere lemma´s staat Belgisch Nederlands. Die woorden behoren niet tot de standaardtaal, maar worden toch vaak gebruikt in België. Denk aan appelspijs of compote.

Meer voorbeelden van Belgisch Nederlands.

3. Mag ik u tutoyeren?
Vlamingen zijn formeler. Gebruiken ze u? Dan spreken ze tot een belangrijke persoon. In de andere gesprekssituaties gebruiken ze meestal ge. Akkoord: ge ís een verouderde vorm. Maar als een Belg twijfelt over de status van zijn gesprekspartner, gebruikt hij soms ge en u door elkaar.

Nederlanders kiezen resoluut voor u of voor je. Binnen het gesprek houden ze zich consequent aan die keuze.

4. Ieder zijn uitspraak
Eén spelling, één grammatica. Maar... Noord en Zuid houden er elk een andere uitspraak op na. Zo verschillend zelfs dat films of reclamespotjes voor hetzelfde product in twee taalversies verschijnen.

De belangrijkste verschillen? De Hollandse tongval van de Nederlanders. En de zachte g van de Vlamingen.

Tot 1932 was er in Vlaanderen geen officiële uitspraakstandaard. Iedereen gebruikte zijn eigen dialect. Schoon Vlaams was dus op zich al een tweede taal voor de meeste Vlamingen. Gevolg? De uitspraak van het Standaardnederlands is in Vlaanderen veel gaver gebleven dan in het Noorden.

In het Zuiden geldt de uitspraak van de VRT-nieuwslezers als algemeen voorbeeld. Een dergelijke representatieve norm hebben de Nederlanders niet meer ...

5. Spijker uw Nederlands bij
Bent u zeker van uw kennis van het Standaardnederlands? ElaN heeft een passende taalopleiding om al uw knelpunten weg te werken. Neem meteen contact met ons op voor een cursus nieuwe spelling of een taaltraining Nederlands.

Geef uw mening

Discussiëren is goed. Zeker als het over onze taal gaat. Want die gebruikt iedereen. Dus ... heeft elke taalgebruiker zijn visie. Zet die perspectieven op een rijtje en u verzamelt een veelzijdige benadering op Standaardnederlands. Werk constructief mee aan het totaalbeeld op het internetforum van Politics.be. Of lees wat anderen over Vlaams-Nederlands vinden.

Vlaming in Nederland

"Verschilt het Vlaams van het Nederlands? Jeetje ... ik ga er wonen. Hoe maak ik me dan verstaanbaar?" Een paar Nederlanders komen u - als leergierige Belg - tegemoet op http://www.belgen.nl/. In hun verklarende woordenlijst zetten ze naast elke typisch Vlaamse zegswijze de Nederlandse variant. Daarmee vijlt u alle Vlaamse invloeden uit uw taalgebruik. Geen enkele Nederlander die u nog ontmaskert.

Voor taalpuristen zijn chatboxen een gruwel. Een boodschap moet snel worden
overgebracht, de vorm is ondergeschikt. Chatten is een deel van het dagelijkse
leven van de jeugd. Kent u hun taaltje niet,  dan verdwaalt u in de cryptische
acroniemen die op hun scherm verschijnen. Een recent onderzoek wees uit dat
bijna 90 procent van de jongeren gebruikmaakt van het chatprogramma’s als
msn, 55 procent dagelijks. Vijf procent zit zelfs meer dan 30 uren per week
achter de computer te msn’en.

Dat deze snelle schrijftaal een effect heeft op ons taalgebuik moge duidelijk zijn :

Eerder dit jaar werd in Nederland de eerste “Gouden Duim” voor sms-taal uitgereikt.

De jongste deelneemster werd door de jury tot winnares uitgeroepen. De wedstrijd
werd georganiseerd door Stichting 4 D Nwe Taal (Stichting voor de nieuwe taal).
Via internet kon je om de leukste smsjes in te zenden.

De  15-jarige Nikke Allers won met het smsje: 'b&iw! srry dak 2L8 b&: b& mt mn
nwe gbrde trui Rgns 8ter blyvn Hkn: mst ds 1st nr Oma, om 'm te ltn mkn!'.

In het Nederlands: 'ben ik weer! sorry dat ik te laat (to late) ben: ben met mijn
nieuwe gebreide trui ergens achter blijven haken.
Moest dus eerst naar oma, om hem te laten maken'.

In Frankrijk schreef…

een franse tiener, Phil Marso, een gans boek in SMS-taal: 'Pa SAge a taBa'.

Een uitreksel:
3h mat'…. La f'1 me gayTe. 3j, emûRé ds lê WC. JaV bô écout' la FM, person ne
tchat sur moa. Lol ! Soud1 ! 1 brui me fè bondir 2 la kuvett dê WC. J rêv ? Le
mÛr Cfondra sous 1 AVALanch 2 kou 2 pioch. Le boss m'1tRpèl :)

En dat betekent:

3 heures du matin'... La faim me guette. Trois jours emmurés dans les toilettes,
j'avais beau écouter la radio, personne ne parlait de moi. Ah ! Ah ! Soudain !
Un bruit me fait bondir de la cuvette des toilettes. Je rêve ? Le mur s'effronda
sous une avalanche de coup de pioche. Le patron m'interpelle : )

Ondertussen in  Schotland…

joeg een scholiere met deze tekst taalkundigen in het Verenigd Koninkrijk de
stuipen op het lijf. Ze schreef haar opstel in de stenostijl van sms’jes, omdat
ze dat beter beheerst dan regulier Engels. Uit vrees voor een digitale
metamorfose van de taal krijgt de Britse jeugd nu extra grammaticales.

Instant message of a girl:
My smmr hols wr CWOT. B4, we usd 2go2 NY 2C my bro, his GF & 3 :-0 kds FTF.
ILNY, it's a gr8 plc. Bt my Ps wr so [:-/ BCo 9/11 tht they dcdd 2 stay in SCO &
spnd 2wks up N. Up N, WUClWUG - o. I ws vw brd in MON. o bt baas & ^^^^^.
AAR8, my Ps wr :-) - they sd ICBW, & tht they wr ha-p 4 the pc&qt... IDTS!! I
wntd 2 go hm ASAP, 2C my M8s again. 2day, I cam bk 2 skool. I feel v O :-)
BC I hv dn all my hm wrk. Now its BAU ...

in English:
My summer holidays were a complete waste of time. Before, we used to go to
New York to see my brother, his girlfriend and their three screaming kids face
to face. I love New York, it's a great place. But my parents were so worried
because of September 11 that they decided to stay in Scotland and spend
two weeks up north. Up north, what you see is what you get- nothing. I was
extremely bored in the middle of nowhere. Nothing but sheep and mountains.
At any rate, my parents were happy - they said it could be worse, and that they
were happy for the peace and quiet... I don't think so!! I wanted to go home as
soon as possible, to see my mates again. Today I came back to school. I feel
very saintly because I have done all my home work. Now it's business as usual...

 

Is dit allemaal Chinees voor u ? Raadpleeg dan ons online chatwoordenboek.
Dit woordenboek zal u helpen bij het ontcijferen van wat uw kinderen allemaal vertellen in
chatrooms, andere online diensten en via gsm.
Veel suc6 !

Eén op de vier leerkrachten Nederlands bestraft dt-fouten van leerlingen niet of niet consequent. Bij de andere leerkrachten (geschiedenis, godsdienst, ...) trekt de helft nooit een punt af voor een dt-fout.
Dat is de conclusie van KU Leuven-studente Els Hendrickx in haar scriptie. 'Van de vermeende algemene, zware sanctionering van dt-fouten op school is dus geen sprake', aldus Hendrickx woensdag in Het Laatste Nieuws.
Bron: Belga

Nederlands is voor buitenlanders moeilijk te leren, maar weten we ook
waarom? Dit gedichtje legt mooi de valkuilen in onze Nederlandse taal bloot.

Men spreekt van één lot, en verschillende loten,
maar 't meervoud van pot is natuurlijk geen poten.
Zo zegt men ook altijd één vat en twee vaten,
maar zult u ook zeggen: één kat en twee katen?
Laatst ging ik vliegen, dus zeg ik vloog.
Maar zeg nu bij wiegen beslist niet: ik woog,
want woog is nog altijd afkomstig van wegen,
maar is dan 'ik voog' een vervoeging van vegen?

Wat hoort er bij 'zoeken'? Jazeker, ik zocht,
en zegt u bij vloeken dus logisch: ik vlocht?
Welnee, beste mensen, want vlocht komt van vlechten.
En toch is ik 'hocht' niet afkomstig van hechten.
En bij lopen hoort liep, maar bij kopen geen kiep.
En evenmin zegt men bij slopen 'ik sliep'.
Want sliep moet u weten, dat komt weer van slapen.
Maar fout is natuurlijk 'ik riep' bij het rapen,
want riep komt van roepen. Ik hoop dat u 't weet
en dat u die kronkels beslist niet vergeet.

Dus: kwam ik u roepen, dan zeg ik 'ik riep'.
Nu denkt u: van snoepen, dat wordt dan 'ik sniep'?
Alweer mis, m'n beste. Maar u weet beslist,
dat ried komt van raden, ik denk dat u 't wist.
Komt bied dan van baden? Welnee, dat wordt bood.
En toch volgt na wieden beslist niet 'ik wood'.
'Ik gaf' hoort bij geven, maar 'ik laf' niet bij leven.
Dat is bijna zo dom als 'ik waf' hoort bij weven.

Zo zegt men: wij drinken en hebben gedronken.
Maar echt niet: 'wij hinken en hebben gehonken.'
't Is moeilijk, maar weet u: van weten komt wist,
maar hoort bij vergeten nu logisch vergist?
Juist niet, zult u zeggen, dat komt van vergissen.
En wat is nu goed? U moet zelf maar beslissen:
hoort bij slaan nu: ik sloeg, ik slig, of ik slond?
Want bij gaan hoort: ik ging, niet ik goeg of ik gond.
En noemt u een mannetjesrat nu een rater?
Dat geldt toch alleen bij een kat en een kater.

U ziet, onze taal beste dames en heren,
is, net als ik zei, best moeilijk te leren!