In 2019 betaalde Nissan Motor Company een boete van 15 miljoen dollar om een schikking te treffen met de Amerikaanse toezichthouders. De zaak ging in essentie over het feit dat vergoedingen voor leidinggevenden onvoldoende werden gerapporteerd en dat er fraude was gepleegd. Opvallend is wel dat het onderzoek zich deels ook richtte op inconsistenties in de vertalingen van financiële documenten.
Door onnauwkeurigheden en weglatingen tussen de verschillende taalversies kregen beleggers een verkeerd beeld van hoe het bedrijf zijn leidinggevenden werkelijk vergoedde. Wat op het eerste gezicht louter technische vertaaldetails leken, groeide uit tot bewijsmateriaal in een groot financieel schandaal.
Uiteraard ging het hier om een complexe zaak die om veel meer draaide dan gewoon een paar taalfouten. Toch illustreert dit voorbeeld een dieper liggende waarheid: nu financiële dienstverlening steeds internationaler wordt, zijn de gevolgen van onnauwkeurige vertalingen groter dan ooit. Een verkeerd geplaatste komma, een cultureel misverstand of een dubbelzinnige term kan leiden tot overtredingen van regelgeving, financiële schade en ernstig vertrouwensverlies bij professionals.
Wat kan er misgaan?
Stel je het volgende voor. Een Brits investeringsbedrijf wil actief worden op de Franse markt, omdat het daar interessante groeikansen ziet in het hart van Europa. Om die stap te zetten, moet het een hele reeks documenten vertalen van het Engels naar het Frans: een brochure van 110 pagina’s, kwartaalrapporten voor investeerders, marketingmateriaal en diverse informatiedocumenten over financiële risico's. Het bedrijf kiest voor een snelle en goedkope aanpak: een LLM in combinatie met een interne medewerker die Frans spreekt. Zo kan het bijzonder ambitieus te werk gaan en al binnen drie maanden de markt betreden.
Dat lijkt misschien een gewaagde keuze, maar de redenering erachter is niet helemaal onlogisch:
- zowel Frans als Engels speelt een vaste rol in de internationale financiële wereld;
- aangezien dit grote Europese talen zijn, werd aangenomen dat LLM’s over ruim voldoende data beschikten om zich in beide talen te trainen en te ontwikkelen;
- en de betrokken collega spreekt vlot Frans en is bovendien vertrouwd met financiële terminologie (maar vooral in het Engels).
Dus, beste lezer, wat zou hier kunnen misgaan?
Zoals blijkt: behoorlijk veel. Neem bijvoorbeeld de vertaling van de brochure. Daarin wordt herhaaldelijk verwezen naar investeringen in 'equity positions'. Die term werd vertaald als 'actions', de gangbare Franse benaming voor aandelen. Alleen hield de fondsstructuur ook rekening met preferente aandelen en andere effecten met een aandelenkarakter. In de Franse financiële terminologie maken die nuances een wereld van verschil. Begrippen als 'titres de capital' of 'instruments de capitaux propres' zouden hier veel beter op hun plaats zijn geweest.
Ook een klassieke valse vriend zorgde voor problemen: 'billion'. Het LLM liet het woord onvertaald in de Franse versie staan, en de interne medewerker merkte de fout niet op. Maar in het Frans betekent 'billion' namelijk wat in het Engels 'trillion' is. De juiste Franse vertaling van 'billion' is 'milliard'. Het verschil is allesbehalve onschuldig: £ 1.000.000.000 wordt zo plots £ 1.000.000.000.000.
Dat zijn slechts twee voorbeelden van de fouten die in de vertaalde documenten opdoken. Gereguleerde Franse beleggingsdocumenten vragen om een uiterst precieze terminologie, bijvoorbeeld wanneer historische prestaties worden beschreven. De exacte woordkeuze is daarbij cruciaal voor de AMF ('Autorité des Marchés Financiers'). Net dat aspect kon noch met de standaard LLM-vertaling, noch met de interne correctieronde precies genoeg worden omgezet naar de andere taal.
Van snel & goedkoop naar omslachtig & duur
Kort na de lancering van de marketingcampagne kreeg het Britse bedrijf de gevolgen van de vertaalfouten al snel te voelen. Bijvoorbeeld naar aanleiding van de uitschuiver met 'billion' en 'trillion'. De Franse investeringsteams begrepen wel dat het om een vertaalfout ging, maar toch zette die misser meteen vraagtekens bij de zorgvuldigheid van het bedrijf en – belangrijker nog – bij de affiniteit ervan met de Franse markt. Als zulke 'elementaire' taalfouten al niet konden worden vermeden, hoe kan een onderneming dan ooit echt voet aan de grond krijgen in Frankrijk?
Toch is een minder sterke eerste indruk nog relatief onschuldig vergeleken met de problemen die ontstaan zodra de AMF zich ermee bemoeit. Als hun personeel in de verschafte documentatie complianceproblemen vaststelt, dan kan dat worden beschouwd als een overtreding van de Franse vereisten voor fondsdocumentatie. Vanaf dat moment belandt het bedrijf in een moeizaam en complex controleproces. Alle activiteiten worden on hold gezet tot de fouten in de documenten zijn rechtgezet. Wat dus begint als een snelle en goedkope oplossing, verandert zo in een omslachtig en duur traject.
Vier hoekstenen
Dit scenario is fictief, maar is wel gebaseerd op reële en verifieerbare gebeurtenissen. Financiële vertalingen laten zich dan ook niet volgens een standaardrecept aanpakken. Elk document en elke context vragen om een aanpak op maat.
Op meerdere vlakken verschilt een financiële vertaling fundamenteel van andere vormen van vertaalwerk. Zoiets vraagt inzicht in complexe regelgevingskaders, absolute rekenkundige precisie en een grondig begrip van hoe financiële concepten verschillen naargelang cultuur en rechtssysteem.
Dit zijn de vier hoekstenen van elke degelijke financiële vertaling:
- Precisie op het vlak van terminologie: Financiële taal zit vol technische termen die in andere talen vaak geen echt gelijkwaardige variant hebben. Zo verwijst het Engelse 'bond' naar verschillende instrumenten waarvoor andere talen aparte benamingen hanteren. Ook een begrip als 'equity' kan, afhankelijk van de context, slaan op een eigendomsbelang, billijkheid of het nettoactief. Financiële vertalers moeten daarom niet alleen de woorden kennen, maar vooral de onderliggende financiële concepten begrijpen.
- Naleving van de regelgeving: Elke jurisdictie legt eigen eisen op aan de manier waarop financiële informatie wordt gepresenteerd. Wat in de ene markt volstaat als genoeg informatie over de risico's, kan voor een andere markt onvoldoende zijn. Financiële vertalers moeten er dus voor zorgen dat documenten voldoen aan de lokale regelgeving, zonder daarbij de consistentie met de brontekst te verliezen.
- Culturele en contextuele nuances: Markten verschillen in hun kijk op risico, in de conventies voor het presenteren van financiële gegevens en in de verwachtingen rond transparantie. Zelfs een taalkundig correcte vertaling kan haar doel missen als ze niet aansluit bij de financiële cultuur van het doelpubliek.
- Technische opmaak: Datumnotaties, getalscheidingstekens, valutaconventies en boekhoudnormen lopen wereldwijd uiteen. Een kleine onoplettendheid – zoals het verwisselen van Europese en Amerikaanse conventies voor decimalen en duizendtallen – kan 10,000 veranderen in 10.000 of erger nog. Het gevolg? Een compleet verkeerde interpretatie van financiële cijfers.
Wil je er zeker van zijn dat deze vier hoekstenen stevig verankerd zijn in jouw financiële vertaalprojecten? Dan is het feit dat je dit leest op de blog van ELAN Languages alvast een uitstekende eerste stap in de juiste richting.
Brug naar betere vertalingen
In de huidige bedrijfswereld tellen snelheid én precisie. ELAN Languages weet die twee perfect te combineren dankzij een doordachte mix van technologische expertise en diepgaande financiële knowhow.
Laten we beginnen bij technologie. Kan AI deel uitmaken van de oplossing die je zoekt? Absoluut. Het potentieel is groot, maar niet elk LLM of machinevertaalplatform leent zich voor financiële documenten. Met de AI Bridge van ELAN maak je een bewuste keuze voor de juiste technologie, afgestemd op jouw specifieke content. Wij configureren die technologie zorgvuldig met professioneel geformuleerde prompts en stemmen ze af op jouw terminologie, stijlgidsen, vertaalgeheugens en de concrete vereisten van elk project. Zo selecteren we voor elk financieel vertaalproject de meest geschikte AI-tool en behalen we het best mogelijke resultaat.
Maar technologie alleen volstaat niet. Daarom zet ELAN Languages ook sterk in op expertise. We werken met een uitgebreid netwerk van financiële vertalers die de sector door en door kennen. Zij verzorgen de post-editing van de vertalingen en zorgen ervoor dat je documenten geen complianceproblemen of financiële dubbelzinnigheden bevatten. Kwaliteit komt daarbij altijd op de eerste plaats.
Jouw financiële data = onbetaalbaar
Minstens even belangrijk als kwaliteit is de bescherming van je financiële data. Het gebruik van standaard en/of gratis AI-tools brengt aanzienlijke risico’s met zich mee voor de veiligheid van gevoelige informatie. ELAN Languages werkt daarom uitsluitend met beveiligde platformen die voldoen aan de hoogste normen, waaronder ISO 27001. Zo blijft jouw content altijd binnen de infrastructuur en het ecosysteem van je organisatie.
Vertrouwelijkheid staat bij ELAN Languages centraal. We beschermen je financiële informatie met strikte protocollen en procedures. Bovendien werken al onze vertalers onder geheimhoudingsovereenkomsten, zodat je documenten tijdens het volledige vertaalproces veilig blijven.
In onze volgende blogpost gaan we dieper in op een concrete klantencase waarin onze AI Bridge opmerkelijke resultaten opleverde, zonder in te boeten op kwaliteit of veiligheid. Een bijzonder boeiende financiële vertaling dus. Intussen kan je op ons rekenen (heb je 'm?) voor al je vragen en noden rond financiële vertalingen.
Neem contact op
Onberispelijke financiële vertaling nodig? Of wil je weten wat onze AI Bridge kan betekenen voor jouw meertalige financiële documentatie? ELAN Languages biedt vertaaloplossingen voor alle types financiële documenten: van jaarverslagen en compliancedocumenten tot financiële rapporten, beleggingsonderzoek, bankdocumenten, verzekeringspolissen en meer.
Neem contact op met Valerie Kerten: valeriekerten@elanlanguages.com – +32 11 49 04 68.
Zij beantwoordt al je vragen over financiële vertalingen en bezorgt je graag vrijblijvend een offerte.